www.controlling.edu.pl
SZUKAJ NA STRONACH SERWISU    
            SZKOLENIA


Bezpłatny Biuletyn Controllingowy

Twój email





dowiedz się więcej >> 
LEKTURA

WYSZUKIWARKA
KSIĄŻEK


PORÓWNYWARKA












































CONTROLLING - nowoczesna koncepcja zarządzania przedsiębiorstwem

Jedną z najnowszych koncepcji zarządzania przedsiębiorstwem jest CONTROLLING.
Jest on koniecznością w dobie ogromnej konkurencji pomiędzy firmami i globalizacji.
O ile sposób prezentowania celów dla controllingu może być jasno określony, to późniejsza jego realizacja może nie wydawać się taka prosta.

Związane jest to częściowo z odmiennego spojrzenia na controlling z pozycji przed i po wdrożeniu. Ponadto niejednakowe definiowanie controllingu stwarza różne jego postrzeganie w procesie wdrażania.
Definicje controllingu są różne, ale praktycznie w każdej z nich podkreśla się istnienie pewnego szerszego, obejmującego wiele działów, systemu.

Komórka Controllingu zajmuje się kompleksowym planowaniem, analizą i kontrolą funkcjonowania przedsiębiorstwa. 

Komórka Controllingu nie jest Komórką Planowania, chociaż zajmuje się planami finansowymi przedsiębiorstwa

Komórka Controllingu nie jest Komórką Analiz Finansowych, chociaż zajmuje się tworzeniem analiz finansowych przedsiębiorstwa

Komórka Controllingu nie jest Komórką Kontroli, chociaż zajmuje się kontrolą wydatków w ramach przyjętego planu

Komórka Controllingu nie jest Komórką Księgowości, chociaż bardzo blisko z nią współpracuje

Komórka Controllingu nie jest Komórką Analizy Kosztów, chociaż analiza kosztów jest podstawową informacją dla jej funkcjonowania 

Geneza powstania controllingu

Controlling powstał w USA. Wiąże się go z funkcjonującą tam od 1778 roku w centralnej administracji państwowej instytucją „comptrollera”. Do tej pory we w władzach USA (stanowych i federalnych) istnieje stanowisko comptollera (controllera) odpowiedzialnego za nadzór nad finansami stanowymi i federalnymi

Po raz pierwszy stanowisko controllera w przedsiębiorstwie pojawiło się w 1892 roku w firmie General Electric Company.

Prawdziwy rozwój controllingu nastąpił w latach dwudziestych w czasie wielkiego światowego kryzysu, kiedy to przedsiębiorstwa amerykańskie zostały zmuszone do intensywnych poszukiwań nowych metod zarządzania. Wynikało to z konieczności powołania w spółkach, funkcjonujących w trudnych warunkach gospodarczych, instytucji sterującej i kontrolującej wszelkie działania. Wtedy to po raz pierwszy kontrolerowi przyporządkowano nowe nie związane ze sprawami finansowymi zadania.

Do europejskich firm idea controllingu dotarła dopiero w połowie lat pięćdziesiątych, przede wszystkim poprzez zakładane filie przedsiębiorstw amerykańskich.

Początki controllingu w Polsce datuje się na pierwszą połowę lat dziewięćdziesiątych. Osoby, które zdobyły praktyczne umiejętności w zakresie controllingu za granicą lub w przedstawicielstwach firm zagranicznych w Polsce, zdobytą wiedzę popularyzowali przede wszystkim za pośrednictwem fachowych czasopism. Pojawiło się bardzo wiele prac teoretycznych, stanowiących tłumaczenia, adaptację lub kompilację teoretycznych prac zagranicznych.

Zadania controllingu

Głównym zadaniem controllingu jest osiąganie bieżących i strategicznych celów przedsiębiorstwa między innymi poprzez wykorzystywanie szans i eliminację zagrożeń zewnętrznych, osłabienie sprzeczności pomiędzy poszczególnymi zespołami (komórkami organizacyjnymi) danej firmy oraz likwidację tzw. wąskich gardeł.
W praktyce można wyróżnić dwa typy funkcji controllingu: operacyjny i strategiczny. Głównym zadaniem controllingu jest realizacja funkcji strategicznych, a następnie funkcji operacyjnych, które mają na ogół zasięg węższy

Controlling organizuje i koordynuje określone zadania w zakresie planowania i kontroli oraz gromadzenia i przetwarzania informacji.
Komórka controllingu dysponuje więc informacją i wiedzą niezbędną do opiniowania aktualnych i wskazywania przyszłych działań przedsiębiorstwa. W związku z czym można powiedzieć, iż controlling pełni funkcje organizacyjno-doradcze, ale bez funkcji władczych.

Zadania te są opisane tzw. modelem DROGA, tj.:

  • Dochód (dochodowość)
  • Rozwój
  • Ożywienie
  • Gospodarność
  • Aktywność
Inaczej mówi się, że controlling to działalność (D) służąca rozwojowi (R) firmy i ożywieniu (O) jej funkcjonowania w długim okresie, zwiększeniu gospodarności (G) przy wykorzystaniu aktywności (A) na rynku.

Funkcje controllingu

  • Wyznaczanie strategicznych i operacyjnych celów przedsiębiorstwa
  • Zbieranie i przetwarzanie informacji wykorzystywanych do podejmowania decyzji
  • Przygotowanie materiałów wspomagających proces sterowania firmą
  • Bieżące prowadzenie kontroli uzyskiwanych wyników
  • Motywowanie

Elementy systemu controllingu

W roku 1962 Financial Executive Institute (stowarzyszenie kontrolerów amerykańskich) opracował „Katalog zadań kontrolera” obejmujący:

Planowanie (opracowywanie, realizację i koordynację różnorodnych planów w przedsiębiorstwie)

Sprawozdawczość i interpretację(porównywanie planu z jego realizacją, analiza i interpretacja wyników),

Ocenę i doradztwo (pomoc dla kierownictwa w realizowaniu funkcji kierowniczych),

Nadzór nad realizacją zadań(kontrola wewnętrzna i rewizja),
Badania rozwoju całej gospodarki


Wg wyników licznych badań polskie przedsiębiorstwa decydują się na wprowadzenie controllingu w celu:

Obniżenia kosztów (28%)

Uzyskania dodatkowych informacji wspierających proces podejmowania decyzji (29%)

Zapewnienia lepszego przepływu informacji (20%)

Poprawy płynności finansowej (14%)

Zwiększenia zaangażowania ze strony pracowników (10%)